W praktyce problemem nie jest sama idea „zwolnienia z pasów”, tylko to, co daje ono realnie podczas kontroli. Zwolnienie działa jako wyjątek od obowiązku zapinania pasów i opiera się na ważnym zaświadczeniu lekarskim o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa, a nie na samej diagnozie. Jednocześnie istnieją też wyłączenia przewidziane w przepisach dla konkretnych sytuacji i kategorii osób, które działają niezależnie od przeciwwskazań medycznych.
Kiedy zwolnienie z obowiązku zapinania pasów bezpieczeństwa jest dopuszczalne
Zwolnienie z obowiązku zapinania pasów bezpieczeństwa ma charakter wyjątkowy i wynika z przepisów regulujących wyjątki od tego obowiązku w prawie o ruchu drogowym. Oznacza to, że zwolnienie nie wynika wyłącznie z ogólnego przekonania o braku potrzeby używania pasów.
W przypadku przesłanek medycznych zwolnienie przysługuje wtedy, gdy istnieją przeciwwskazania do używania pasów, a ich wystąpienie potwierdza ważne zaświadczenie lekarskie. Nie istnieje zamknięta, oficjalna lista schorzeń automatycznie zwalniających z obowiązku zapinania pasów — decyzja lekarza ma charakter indywidualny i zależy od oceny, czy w danym stanie zdrowia pasy mogą być niewskazane.
Jeżeli zwolnienie nie zostanie prawidłowo udokumentowane, a pasy nie będą zapięte, podczas kontroli może zostać nałożony mandat. W sytuacjach, w których zwolnienie ma zastosowanie, podstawą jest spełnienie wymaganych przesłanek oraz posiadanie przy sobie odpowiedniej dokumentacji podczas każdej jazdy.
Kto jest wyłączony z obowiązku zapinania pasów bez zaświadczenia (art. 39)
Zgodnie z art. 39 Prawa o ruchu drogowym obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa nie dotyczy ściśle wskazanych przypadków i osób. Wyłączenia wynikają z przepisów.
- Kobieta w widocznej ciąży — w tym zakresie zapinanie pasów może nie być wymagane.
- Kierujący taksówką — wyłączenie dotyczy sytuacji, gdy przewozi pasażera.
- Instruktor lub egzaminator — wyłączenie obejmuje czas szkolenia lub egzaminowania kierowców.
- Policjant i inne służby — wyłączenie dotyczy wykonywania czynności służbowych, w tym gdy przewożona jest osoba (osoby) zatrzymana.
- Żołnierz Żandarmerii Wojskowej — wyłączenie dotyczy czynności ochronnych.
- Konwojent — wyłączenie dotyczy przewożenia wartości pieniężnych.
- Osoba chora lub niepełnosprawna — gdy jest przewożona na noszach lub w wózku inwalidzkim.
- Dziecko poniżej 3 lat — gdy przewożone jest pojazdem kategorii M2 lub M3.
- Dziecko przewożone w ramach ulgowych przejazdów — gdy odbywa się to na zasadach określonych dla ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego.
W praktyce dana sytuacja musi odpowiadać przesłankom opisanym w przepisach. W przeciwnym razie zastosowanie może mieć zwykły obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa.
Zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa – kto je wydaje i na jakiej podstawie
Zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa jest dokumentem, który ma potwierdzać przeciwwskazanie medyczne i służy okazaniu go w razie kontroli drogowej. W danym stanie zdrowia zapinanie pasów może być niewskazane z uwagi na możliwe ograniczenia dla komfortu lub sposobu postępowania.
Zaświadczenie wystawia lekarz, najczęściej lekarz rodzinny lub lekarz prowadzący leczenie przewlekłe. Przy kwalifikacji bierze się pod uwagę zgłaszane dolegliwości oraz sposób korzystania z samochodu. Ponieważ nie istnieje zamknięta lista schorzeń uprawniających do zwolnienia, decyzja zapada na podstawie indywidualnej oceny lekarza.
Jak uzyskać zaświadczenie lekarskie i jak długo jest ważne
W celu uzyskania zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa umawia się wizytę u lekarza — najczęściej u lekarza rodzinnego lub lekarza prowadzącego leczenie przewlekłe. Podczas konsultacji lekarz ocenia, czy zapinanie pasów może być niewskazane z medycznego punktu widzenia, na podstawie zgłaszanych dolegliwości oraz sposobu korzystania z samochodu.
Zaświadczenie nie jest dokumentem bezterminowym — zawiera wskazany przez lekarza okres ważności (w praktyce: „od dnia … do dnia …”). Po upływie tego terminu może być potrzebna ponowna konsultacja i ewentualne odnowienie dokumentu, ponieważ w razie kontroli istotne jest, aby było aktualne.
- Wizyta i kwalifikacja: przedstawiasz lekarzowi swoje dolegliwości oraz to, jak korzystasz z samochodu.
- Decyzja lekarza: lekarz ocenia, czy zapinanie pasów mogłoby zagrażać zdrowiu lub utrudniać leczenie.
- Okres ważności: dokument ma wpisany termin obowiązywania określany przez lekarza.
- Ponowna konsultacja: po upływie ważności może wymagać ponownego kontaktu w celu oceny i ewentualnego przedłużenia zaświadczenia.
- Forma dokumentu: zaświadczenie powinno mieć formę zgodną z przepisami wykonawczymi.
Kiedy zaświadczenie nie chroni przed mandatem lub może zostać zakwestionowane
Zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa nie stanowi automatycznej podstawy do niezapinania pasów w każdej sytuacji. Zwolnienie działa tylko wtedy, gdy kierujący ma ważny dokument i spełnia jego podstawowe warunki formalne, w tym korzysta z obowiązującego wzoru określonego w rozporządzeniu.
W kontroli drogowej funkcjonariusz może ocenić, czy kierujący i pasażer mają podstawę do niezapinania pasów. Zaświadczenie może zostać zakwestionowane, jeśli jest nieważne, niezgodne z aktualnym wzorem albo nie zostanie przedstawione.
- Brak ważnego zaświadczenia: jeśli nie masz aktualnego dokumentu, ryzyko sankcji dotyczy zarówno kierującego, jak i pasażera za niezapięte pasy.
- Posługiwanie się nieważnym dokumentem: orzeczenia lekarskie mogły zostać zastąpione nowymi drukami; użycie dokumentu, który został już zastąpiony, może zostać uznane za brak podstawy i skutkować nałożeniem mandatu.
- Brak możliwości okazania dokumentu podczas kontroli: w trakcie kontroli wymagane jest przedstawienie stosownego zaświadczenia; jego brak może spowodować nieuwzględnienie zwolnienia.
- Nieaktualność dokumentu po upływie terminu: zaświadczenie ma określony przez lekarza okres ważności, a po jego zakończeniu potrzebne może być uzyskanie nowego dokumentu.
- Niezgodność z obowiązującym wzorem: dokument powinien być zgodny z obowiązującym wzorem określonym w rozporządzeniu; posługiwanie się innym formatem może prowadzić do zakwestionowania podstawy.
Jakie konsekwencje mogą grozić za niezapięte pasy mimo braku podstawy do zwolnienia
Niezapięte pasy bezpieczeństwa mimo braku podstawy do zwolnienia mogą skutkować sankcjami mandatowymi oraz punktami karnymi. W razie kontroli odpowiedzialność może dotyczyć zarówno kierowcy, jak i pasażera.
| Osoba ukarana | Rodzaj sankcji | Punkty karne |
|---|---|---|
| Kierowca (brak zapiętych pasów) | mandat 100 zł | 2 |
| Pasażer (brak zapiętych pasów) | mandat 100 zł | 0 |
| Kierowca (gdy pasażer nie ma zapiętych pasów) | mandat 100 zł | 5 |
| Kierowca (przewożenie dziecka poza fotelikiem/urządzeniem przytrzymującym) | mandat 150 zł | 6 |
W razie wypadku komunikacyjnego, gdy poszkodowani nie mieli zapiętych pasów, ubezpieczyciel może obniżyć wartość odszkodowania z OC, m.in. w oparciu o dokumentację i informacje z protokołu, uznając niekorzystanie z pasów za przyczynienie się do powstania szkody.
Najnowsze komentarze